Zespół Aspergera: co wiadomo o najbardziej tajemniczej chorobie stulecia

Zespół Aspergera objawia się we wczesnym dzieciństwie. Przyczyny nie są znane. Jest to prawdopodobnie złożona kombinacja czynników zewnętrznych oddziałujących na ciężarną matkę oraz predyspozycji dziedzicznych.

Do 1994 roku zespół Aspergera, rodzaj autyzmu, nie miał swojego szyfru w diagnozie, nie był wyodrębniony w statystykach chorób psychicznych. Później obliczono, że zespół ten dotyka średnio 0,06 procent populacji, ale ostatnio liczba diagnoz gwałtownie wzrosła.

Normalność na tle dziwności

W 1985 r. na autyzm cierpiało średnio pięć na dziesięć tysięcy osób, obecnie – jedna na sto pięćdziesiąt. Mówiło się o „epidemii autyzmu”, kiedyś

Termin „autyzm” odnosi się do kilku stanów patologicznych, w tym zespołu Aspergera, który objawia się wycofaną osobowością, niezdolnością do rozpoznawania emocji innych ludzi. Osoba wypowiada długie monologi w specyficzny, monotonny sposób.

Zainteresowanie tym syndromem wzrosło dzięki tabloidom, które omówiły profile psychologiczne masowego mordercy Andersa Breivika, aktywistki ekologicznej Grety Thunberg, a nawet fikcyjnej postaci Sheldona Coopera, fizyka z filmu „Teoria wielkiego podrywu”.

Rozpoznanie zespołu Aspergera

Bez obserwacji osoby, bez rozmowy z nią, spekulowanie na temat zaburzeń psychicznych jest nieprofesjonalne, a tym bardziej udzielanie medialnych komentarzy na ten temat. Zespół Aspergera charakteryzuje się małą kontaktowością, wewnętrznością, wyraźną izolacją od świata zewnętrznego, koncentracją na własnych zainteresowaniach, fiksacją na jednym zadaniu, brakiem zrozumienia motywów działania innych ludzi, upośledzeniem drobnej motoryki, która może normalizować się z wiekiem lub utrwalać w postaci ruchów ekscentrycznych. Równocześnie sprawność umysłowa jest w normie. Zdarza się, że pacjenci ci przewyższają intelektualnie swoich rówieśników. Daje to bardzo nietypowy obraz kliniczny.

Zespół Aspergera jest diagnozowany klinicznie. Nie znaleziono jeszcze biochemicznych, hormonalnych ani genetycznych markerów, które w unikalny sposób towarzyszyłyby temu schorzeniu. Nie można jej też wykryć za pomocą skanów mózgu. Nie zawsze widzimy zmiany strukturalne w mózgu w zespole Aspergera – w przeciwieństwie do guzów, torbieli czy anomalii naczyniowych. U dorosłych pacjentów elektroencefalogram częściej jest w normie” 

Genetyka plus nieznane czynniki

Zespół Aspergera, podobnie jak inne formy autyzmu, pojawia się we wczesnym dzieciństwie i determinuje cały późniejszy rozwój człowieka. Możliwe, że wzrost zachorowań na autyzm jest częściowo spowodowany zbyt szeroką interpretacją tego terminu przez lekarzy innych specjalności, którzy wraz z psychiatrami stawiają diagnozę.

Z dzieckiem prowadzona jest jedynie praca korekcyjna, mająca na celu ułatwienie mu adaptacji w społeczeństwie, rozwijanie umiejętności społecznych. Rodzice są uczeni. Czasami przepisuje się leczenie objawowe, jeśli na przykład obniżył się nastrój lub wzrósł lęk.

Na temat przyczyn zespołu Aspergera napisano wiele literatury naukowej, ale nie ma pełnej jasności. Obserwacje bliźniąt jednojajowych pozwalają mówić o istotnym udziale genetyki w rozwoju choroby. 

Istnieją również dowody na wpływ czynników środowiskowych i immunologicznych, które mogą działać samodzielnie lub w połączeniu z predyspozycjami dziedzicznymi. Obecnie aktywnie bada się, które toksyny, np. w powietrzu, są niebezpieczne dla kobiet w ciąży. Możliwe jest, że przeciwciała, które są produkowane w organizmie przyszłej matki w odpowiedzi na pewne zewnętrzne stresy, przenikają przez łożysko i powodują nieprawidłowy rozwój płodu. Do toksyn i negatywnych czynników należą leki i alkohol.

Materiały o zespole Aspergera są dostępne na eduksięgarnia.pl